{"id":432,"date":"2010-01-14T07:04:11","date_gmt":"2010-01-14T07:04:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tamayacikel.com\/?p=432"},"modified":"2023-02-11T14:41:32","modified_gmt":"2023-02-11T11:41:32","slug":"sehir-ve-insan-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/?p=432","title":{"rendered":"\u015eehir ve \u0130nsan"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-432 gallery-columns-3 gallery-size-medium'><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.tamayacikel.com\/?attachment_id=5569'><img width=\"240\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Lerner10-240x300.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" decoding=\"async\" srcset=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Lerner10-240x300.jpg 240w, https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Lerner10.jpg 260w\" sizes=\"(max-width: 240px) 100vw, 240px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.tamayacikel.com\/?attachment_id=5561'><img width=\"300\" height=\"224\" src=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Lerner2-300x224.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" decoding=\"async\" srcset=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Lerner2-300x224.jpg 300w, https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Lerner2.jpg 429w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl>\n\t\t\t<br style='clear: both' \/>\n\t\t<\/div>\n\n<p style=\"text-align: left;\">Her \u015fehrin kendine \u00f6zg\u00fc g\u00fczellikleri vard\u0131r. \u015eehrin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r onlar; etle t\u0131rnak gibi\u2026 Nedir deseler hemen\u00a0 akl\u0131n\u0131za geliverir\u2026 \u00d6rne\u011fin Adapazar\u0131 ve tren gar\u0131, <strong>Gar Meydan\u0131<\/strong>\u2026<\/p>\n<p><strong>Eski\u015fehir<\/strong>&#8216;e gittik yak\u0131nda. Ge\u00e7mi\u015fine sad\u0131k, insana dost bir \u015fehir\u2026 Tramvay a\u011f\u0131, bisiklet yollar\u0131, yaya yollar\u0131\u2026 Avrupa \u015fehirleri gibi. Sokaklar hareketli, kalabal\u0131k\u2026 Can kurban b\u00f6yle huzurlu kalabal\u0131\u011fa!<\/p>\n<p>\u00c7a\u011fda\u015f ya\u015famda insan\u0131n g\u00fcn\u00fcn yorgunlu\u011funu at\u0131p rahatlayaca\u011f\u0131; en ba\u015fta da do\u011fa \u00f6zlemini doyuraca\u011f\u0131 yerler, alanlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, d\u00fczenlenmi\u015f. Bu \u015fehri seven, anlayan birilerinin eli de\u011fmi\u015f, belli.<\/p>\n<p><strong>Porsuk \u00c7ay\u0131<\/strong> k\u0131y\u0131s\u0131nda gezinti yaparken, foto\u011fraf \u00e7ekenlere s\u00fcrprizler sunuyor ak\u015fam g\u00fcne\u015fi\u2026 Sonra gece inecek. Ya\u011fmurun \u0131slatt\u0131\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131mlardaki yans\u0131malarla, oldu\u011fundan bir kat daha \u0131\u015f\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcnecek \u015fehir. Sokak \u00e7alg\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131z da varsa ve onlar\u0131 benimsemi\u015fseniz, siz \u015fehirlili\u011fi sindirmi\u015fsiniz. De\u011fi\u015fik bir duygu\u2026 \u0130\u00e7inizde belli belirsiz bir sevin\u00e7\u2026 Halka oluyor, seyre dal\u0131yorsunuz dinlerken\u2026 Ve birka\u00e7 bozukluk b\u0131rak\u0131yorsunuz usulca; g\u00f6nl\u00fcn\u00fczden ne koparsa\u2026 \u015eehrin k\u00fc\u00e7\u00fck mutluluklar\u0131 de\u011fil mi bunlar?<\/p>\n<p>Zaman i\u00e7inde i\u015flevini yitirmi\u015f, terk edilmi\u015f bir yap\u0131y\u0131 canland\u0131rmaya sadece kuru bir restorasyon yeter mi? Buras\u0131 <strong>\u201cHaller\u201d<\/strong>. Bir \u00fcniversite \u015fehrine yak\u0131\u015fan harika bir bo\u015f zaman de\u011ferlendirme mek\u00e2n\u0131. Eski sebze hali, bu sefer yepyeni bir ruhla, yeniden eski g\u00fcnlerin canl\u0131l\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fmu\u015f. Gezdik\u00e7e de\u011ferbilirli\u011fin daha pek \u00e7ok \u00f6rne\u011fini g\u00f6receksiniz Eski\u015fehir\u2019de.<\/p>\n<p><strong>Y\u0131lmaz B\u00fcy\u00fcker\u015fen<\/strong>\u2019in <strong>Eski\u015fehir<\/strong>\u2019i, <strong>Jaime Lerner<\/strong>\u2019in <strong>Curitiba<\/strong>\u2019s\u0131; bir bizden bir de d\u0131\u015far\u0131dan en g\u00fczel \u00f6rnekler\u2026 \u015eehri y\u00f6neten insan\u0131n egosuna yenilmedi\u011fi, \u015fehir halk\u0131yla el ele verdi\u011fi, herkesi ortak sorumlulu\u011fa te\u015fvik etti\u011fi ve ba\u015far\u0131y\u0131 birlikte kutlad\u0131klar\u0131 ya\u015fanas\u0131 \u015fehirler\u2026 Curitiba\u2019y\u0131 daha \u00f6nce de yazm\u0131\u015ft\u0131m. En son ge\u00e7en hafta\u2026 Belediye Ba\u015fkan\u0131 Lerner ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck adam! B\u00fcy\u00fck b\u00fct\u00e7eler olmadan da neler yap\u0131labildi\u011fini g\u00f6stermi\u015f, her zaman halk\u0131n deste\u011fini alm\u0131\u015f. 70\u2019li y\u0131llarda d\u00fczenli olarak su basan alanlar\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede bir cennete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f. \u015eehir bug\u00fcn de d\u00fcnyada ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen ye\u015fil alan miktar\u0131 en y\u00fcksek \u015fehirlerden biri. Lerner\u2019in, parklar\u0131n y\u00f6netimiyle g\u00f6revlendirdi\u011fi <strong>Hitoshi Nakamura<\/strong>, 100 metresi neredeyse bir okul in\u015fa etmeye bedel olan beton kanallarla nehri kontrol alt\u0131na almak yerine, onu kendi ak\u0131\u015f\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015f. Ta\u015fk\u0131nlardan g\u00fczel g\u00f6letler olu\u015fmu\u015f. 1,4 milyon metre kare alan\u0131 kaplayan bu cennette hi\u00e7 beton yok, her \u015fey do\u011fal. Hatta etrafta koyunlar otluyor. Ba\u015flar\u0131nda da bir \u00e7oban! \u015eehrin g\u00f6be\u011finde ne ho\u015f bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc! Kimin akl\u0131na gelir \u00e7imenlerin bi\u00e7ilmesi ve temizli\u011fi i\u00e7in b\u00f6yle bir \u00e7\u00f6z\u00fcm!<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Lerner3.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5562\" src=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Lerner3.jpg\" alt=\"\" width=\"173\" height=\"249\" \/><\/a><\/p>\n<p>Jaime Lerner\u2026 Mimar, \u015fehir planlamac\u0131s\u0131\u2026 Kendi deyimiyle <strong>\u201cego mimari\u201d <\/strong>de\u011fil, <strong>\u201ceko mimari\u201d<\/strong>yi seviyor\u2026 Yani \u00e7evreye duyarl\u0131, insana sayg\u0131l\u0131. Yani, \u201cBen buraday\u0131m!\u201d diye bas bas ba\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131, insan\u0131 ezmesini istemiyor mimarinin\u2026<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 d\u00f6nem belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015f \u015fehrin\u2026 Toplam 22 y\u0131l! Politikadan emekli oldu\u011fundan beri zevk ald\u0131\u011f\u0131 \u015feylere daha \u00e7ok zaman ay\u0131r\u0131yor. Ama hayalleri s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Curitiba, onun \u015fehri\u2026 Halk\u0131n aras\u0131nda dola\u015f\u0131yor; sevmeyeni yok\u2026 Bir filozof sanki, bir politikac\u0131dan \u00e7ok\u2026 Ve D\u00fcnya onun memleketi\u2026 S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir gelecek i\u00e7in insanlara tavsiyelerde bulunuyor, s\u0131n\u0131r \u00f6tesi dan\u0131\u015fmanl\u0131k yap\u0131yor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"rg_i\" style=\"width: 275px; height: 183px; margin-left: -16px; margin-right: -15px; margin-top: 0px;\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn3.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcT5agIP42_eE-wkP20k7r4LGuI9knq4qiZXHRemZV5hnKqM1sihAg\" alt=\"\" name=\"qYQP9AWIzRlv4M:\" data-src=\"https:\/\/encrypted-tbn3.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcT5agIP42_eE-wkP20k7r4LGuI9knq4qiZXHRemZV5hnKqM1sihAg\" data-sz=\"f\" \/><\/p>\n<p>70 ya\u015f\u0131nda, muzip bak\u0131\u015fl\u0131, \u015fi\u015fman, sempatik bir adam\u2026 \u0130lgin\u00e7 benzetmeler yap\u0131yor konu\u015fmalar\u0131nda. Konuya oradan giriyor hep:<\/p>\n<p><strong>\u201cBen hep \u015f\u00f6yle derim: Otomobiller, kay\u0131nvalidemiz gibidir. Onlarla iyi ili\u015fkiler i\u00e7inde olmam\u0131z gerekir. Ama hayat\u0131m\u0131z\u0131 y\u00f6netmelerine izin veremeyiz!\u201d <\/strong><\/p>\n<p>Jaime Lerner 1972\u2019de, \u015fehrin en \u00f6nemli al\u0131\u015fveri\u015f merkezi say\u0131lan bir caddeyi ara\u00e7 trafi\u011fine kapatmakla ilk b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 yapar yerel y\u00f6neticilikte\u2026 Brezilya\u2019n\u0131n ilk yaya yolu, bir hafta sonu tatili s\u00fcresinde tamamlan\u0131r. Halk be\u011fenir, hatta devam\u0131n\u0131 ister\u2026 <a href=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Rua-XV.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-5571\" src=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Rua-XV-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Rua-XV-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Rua-XV-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2006\/06\/Rua-XV.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Lerner ve ekibi, ula\u015f\u0131mda basitli\u011fi \u00f6n planda tutarlar. \u00dc\u00e7 ana arter yarat\u0131rlar. Her biri \u00fc\u00e7 yoldan olu\u015fur\u2026 Biri \u015fehre giren, di\u011feri \u015fehirden \u00e7\u0131kan ara\u00e7lara ve ortada yaln\u0131zca otob\u00fcslere ayr\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc yol\u2026 Merkeze giren ve \u00e7\u0131kan yolcular\u0131 ta\u015f\u0131r bu \u00fc\u00e7-k\u00f6r\u00fckl\u00fc otob\u00fcsler\u2026 B\u00fct\u00fcn bunlar iki y\u0131ldan k\u0131sa bir s\u00fcrede, metroya g\u00f6re \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck bir maliyetle hayata ge\u00e7irilir.25 bin yolcuyla ba\u015flarlar, bug\u00fcn ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 yolcu say\u0131s\u0131 g\u00fcnde 2 milyondan fazla\u2026 Sistem kendi kendini \u00f6d\u00fcyor, d\u00fcnyada \u00e7ok az g\u00f6r\u00fclen bir uygulama\u2026<\/p>\n<p>Lerner\u2019den ilgin\u00e7 bir benzetme daha; \u015fehri bir aile foto\u011fraf\u0131na benzetiyor ve<strong> \u201cB\u00f6yle bir foto\u011fraf\u0131 y\u0131rt\u0131p atamazs\u0131n\u0131z\u201d<\/strong> diyor.<strong> \u201cAmcan\u0131z\u0131n burnu g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc rahats\u0131z ediyor olabilir\u2026 Ama yine de atamazs\u0131n\u0131z! \u00c7\u00fcnk\u00fc o sizsiniz!\u201d <\/strong><\/p>\n<p>Adapazar\u0131\u2019n\u0131 ger\u00e7ekten sevenlere de i\u015fte b\u00f6yle bir aile foto\u011fraf\u0131n\u0131 y\u0131rtmak gibi geliyor gar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131\u2026 117 y\u0131ll\u0131k ba\u011f\u0131 koparmak, \u015fehrin kimli\u011fini yok etmek! Y\u00f6neticilere bunu anlatman\u0131n bir yolu yok mu? Depremden \u00f6nceydi; eski ortaokul binas\u0131yla az u\u011fra\u015fmad\u0131 d\u00f6nemin yerel y\u00f6netimi. Deprem olunca belediye kendi yerle\u015fti oraya. Y\u0131kmak istedi\u011fi binaya! \u015eimdi de, \u201cGar Meydan\u0131 \u015fehrin ortas\u0131nda gangren haline gelmi\u015f bir sorun\u2026\u201d gibi \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyorlar. Nas\u0131l dilleri var\u0131yor buna?<\/p>\n<p>Bak\u0131n, Ye\u015filler Partisi\u2019nin bask\u0131s\u0131yla Paris\u2019e 150 km bisiklet yolu yap\u0131lm\u0131\u015f; otomobil kullan\u0131m\u0131 derhal y\u00fczde yirmi azalm\u0131\u015f! Ama\u00e7 bu olmal\u0131. Siz tam tersi otomobil kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6zendiriyorsunuz. Trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm ararken iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi sorununu da hesaba katmak zorundas\u0131n\u0131z. \u015eaka de\u011fil, b\u00fcy\u00fck bir tehlike olarak kap\u0131ya dayand\u0131. Depremden sonra hafif rayl\u0131 sisteme ge\u00e7ilecekti g\u00fcya! Unutturdunuz\u2026<\/p>\n<p>\u0130nsana \u00f6nem vermeyen, t\u00fcketim odakl\u0131, s\u0131k\u0131\u015f\u0131k, gergin \u015fehirlerde ya\u015famak istemiyoruz art\u0131k! Biz iyi \u00f6rnekleri g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunlara kavu\u015fman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu da biliyoruz. Halk\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa \u00f6zendiren, gelece\u011fi de d\u00fc\u015f\u00fcnen <strong>eko-politikac\u0131lar<\/strong> istiyoruz!<\/p>\n<p><em>14\/01\/2010<\/em><\/p>\n<p><em>Bizim Sakarya Gazetesi<br \/>\n<\/em><\/p>\n<p>b<\/p>\n<p>Bunu da okuyabilirsiniz<\/p>\n<p><em> <a href=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/?p=2948\">Bir Kent ve Bir Belediye Ba\u015fkan\u0131 \u2013 Tamay A\u00e7\u0131kel (tamayacikel.com)<\/a><\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Her \u015fehrin kendine \u00f6zg\u00fc g\u00fczellikleri vard\u0131r. \u015eehrin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r onlar; etle t\u0131rnak gibi\u2026 Nedir deseler hemen\u00a0 akl\u0131n\u0131za geliverir\u2026 \u00d6rne\u011fin Adapazar\u0131 ve tren gar\u0131, Gar Meydan\u0131\u2026 Eski\u015fehir&#8216;e gittik yak\u0131nda. Ge\u00e7mi\u015fine sad\u0131k, insana dost bir \u015fehir\u2026 Tramvay a\u011f\u0131, bisiklet yollar\u0131, yaya yollar\u0131\u2026 Avrupa \u015fehirleri gibi. Sokaklar hareketli, kalabal\u0131k\u2026 Can kurban b\u00f6yle huzurlu kalabal\u0131\u011fa! \u00c7a\u011fda\u015f ya\u015famda insan\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[467],"tags":[912,913,917,576,593,600,619,643,781,890],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/432"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=432"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5579,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/432\/revisions\/5579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}