{"id":448,"date":"2010-03-18T09:27:25","date_gmt":"2010-03-18T09:27:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tamayacikel.com\/?p=448"},"modified":"2010-03-18T09:27:25","modified_gmt":"2010-03-18T09:27:25","slug":"bir-galatasaraylinin-hatiralari-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/?p=448","title":{"rendered":"\u201cBir Galatasarayl\u0131n\u0131n Hat\u0131ralar\u0131\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong> <\/strong><\/p>\n<p><strong> <\/strong><\/p>\n<p><strong> <\/strong><\/p>\n<p><strong> <\/strong><\/p>\n<p><strong> <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201cBir Galatasarayl\u0131n\u0131n Hat\u0131ralar\u0131\u201d<\/strong> 1959 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lm\u0131\u015f. Galiba ilk ve son bas\u0131m. Dili bize g\u00f6re biraz eski kalm\u0131\u015f. O\u011flum Adapazar\u0131\u2019na ge\u00e7en geli\u015flerinde, babaannesinin ciltlettirip saklad\u0131\u011f\u0131 50-60 senelik \u201cHayat\u201d dergilerine bak\u0131yordu. Kitap \u00f6nce dergide yay\u0131mlanm\u0131\u015f, dizi halinde. An\u0131msad\u0131; dedemlerde bunun kitab\u0131 vard\u0131 dedi. Kendi gibi babas\u0131 ve rahmetli dedesi de Mektebi Sultanili yani Galatasarayl\u0131d\u0131r. Bulurum dedim ben de.<\/p>\n<p>Kitab\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcm, sa\u011f\u0131ndan solundan kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m vard\u0131r; akl\u0131mdad\u0131r ama nedense s\u0131ra gelmez, okuyamam. O\u011flum sorunca k\u0131ymete bindi. Buldum, g\u00f6z \u00f6n\u00fcne koydum. Elime al\u0131nca da b\u0131rakamad\u0131m.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n yazar\u0131 <strong>Suat Aray<\/strong>, Galatasaray\u2019a ilkokul \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131ftan ba\u015flam\u0131\u015f; 1912\u2019de girmi\u015f, 23\u2019te mezun olmu\u015f. Balkan Sava\u015f\u0131\u2019ndan Cumhuriyete kadar\u2026 D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, neler g\u00f6rm\u00fc\u015f ge\u00e7irmi\u015f. Beyo\u011flu\u2026 Okulla ilgili ho\u015f an\u0131lar; yat\u0131l\u0131l\u0131k gelenekleriyle \u00f6rt\u00fc\u015fen yaramazl\u0131klar, muziplikler\u2026 \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131\u2026 \u0130stanbul\u2019un i\u015fgalinde Beyo\u011flu\u2026 T\u00fcm\u00fcyle Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 d\u00f6nemi ve yoksunluklar\u2026 Ve kurtulu\u015f\u2026<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>1915 y\u0131l\u0131n\u0131n ders zili \u00e7alar. Hocalardan bir\u00e7o\u011fu askere gitmi\u015f, yerlerine daha gen\u00e7 ya da daha ya\u015fl\u0131 hocalar al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Son s\u0131n\u0131flardan ya da yeni mezunlardan \u00e7o\u011fu <strong>\u00c7anakkale<\/strong>\u2019ye ko\u015fmu\u015f, yine \u00e7o\u011fu \u015fehit olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Sava\u015f di\u011fer alanlarda da kendini hissettirir, bir\u00e7ok maddede s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekilmektedir. \u015eekerin okkas\u0131 3 kuru\u015f iken 300 kuru\u015fa \u00e7\u0131kar. Gaz da \u00e7ok pahalan\u0131r. Elektrik hen\u00fcz yayg\u0131n de\u011fildir ve \u0130stanbul\u2019un b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131nda ayd\u0131nlatma i\u00e7in gaz kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ekmek ve daha bir\u00e7ok madde vesikaya ba\u011flan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u201cSimsiyah bir hamur par\u00e7as\u0131 haline gelen ekmek, biraz sonra m\u0131s\u0131r kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmak ve tavalarda pi\u015firilmek suretiyle acaip, sert, hazm\u0131 g\u00fc\u00e7 bir halita (kar\u0131\u015f\u0131m) olarak halka da\u011f\u0131t\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Biz de Galatasaray\u2019da senelerce bu ekme\u011fi yedik.\u201d <\/strong><\/p>\n<p>Yine 1915\u2019in bir sonbahar gecesi, sabaha kar\u015f\u0131 birdenbire uyand\u0131r\u0131l\u0131rlar ve e\u015fyalar\u0131n\u0131 toplay\u0131p a\u015fa\u011f\u0131ya inmeleri s\u00f6ylenir. Sava\u015f dolay\u0131s\u0131yla okul hastaneye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, yaral\u0131lar gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<strong> \u201cG\u00fclnihal\u201d <\/strong>adl\u0131 hastane gemisi \u00c7anakkale\u2019den yaral\u0131 dolu olarak gelmi\u015f, <strong>Kabata\u015f<\/strong>\u2019a yana\u015fm\u0131\u015f; hastaneler yetmeyince yaral\u0131lar\u0131 okul binalar\u0131na da yerle\u015ftirmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130ki beygirin \u00e7ekti\u011fi demir tekerlekli arabalar hi\u00e7 durmadan yaral\u0131 ta\u015f\u0131r. Tekerleklerin okulun parke ta\u015fl\u0131 giri\u015f yolunda \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 d\u00fczenli sesler y\u0131llar ge\u00e7se de belleklerden \u00e7\u0131kmaz. Elemle hat\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n<p>Okul m\u00fcd\u00fcr\u00fc <strong>Salih Arif Bey\u2019<\/strong>in \u00e7abalar\u0131yla okulun bir k\u0131sm\u0131nda \u00f6\u011fretimin devam etmesi kabul ettirilir. Ancak \u00f6\u011frenciler ilk g\u00fcn evlerine g\u00f6nderilirler. Bir s\u00fcre sonra okul yar\u0131m g\u00fcn ve yaln\u0131zca g\u00fcnd\u00fczl\u00fc olmak \u00fczere yeniden a\u00e7\u0131l\u0131r. Ancak yemek \u00e7\u0131kmaz. Sonra o da normale d\u00f6ner.<\/p>\n<p>Yeniyetmeler hem\u015fire mi g\u00f6rm\u00fc\u015f daha \u00f6nce! Hele pek g\u00fczel olan ikisi hepsinin ilgi oda\u011f\u0131 olur.<\/p>\n<p>Bir g\u00fcn, <strong>Atat\u00fcrk<\/strong>\u2019e de hocal\u0131k etmi\u015f olan Fars\u00e7a hocas\u0131 <strong>Nuri Efendi<\/strong>, onlar\u0131 pencereden bu iki sar\u0131\u015f\u0131n hem\u015fireye bakarken yakalar ve:<\/p>\n<p><strong>&#8211; Suat Efendi o\u011flum, s\u00f6yleyesin Ali Efendiye, kumrularla me\u015fgul olmaya. <\/strong><\/p>\n<p>Bakt\u0131klar\u0131 y\u00f6nde s\u0131n\u0131flar\u0131n pencerelerine dadanm\u0131\u015f kumru ku\u015flar\u0131 da vard\u0131r. Hoca k\u0131zmak yerine b\u00f6yle ho\u015f bir benzetmeyle uyarm\u0131\u015ft\u0131r i\u015fte.<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>1918 y\u0131l\u0131 Ekim ay\u0131\u2026 Kocaman bir \u0130ngiliz harp gemisi Karak\u00f6y\u2019de Ziraat Bankas\u0131 hizas\u0131nda r\u0131ht\u0131ma yana\u015f\u0131r ve toplar\u0131n\u0131 \u015fehre \u00e7evirir. D\u00fc\u015fman \u0130stanbul\u2019a girer, binlerce asker daha ilk g\u00fcnde \u015fehre yay\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Okul m\u00fcd\u00fcr\u00fc Salih Arif Bey bu sefer de d\u00fc\u015fman askerlerine k\u0131\u015fla olmaktan kurtar\u0131r okulu. Bunu, Frans\u0131z B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fini ve Frans\u0131z \u0130\u015fgal Kuvvetlerini, okulun Frans\u0131z dilini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6\u011fretmek i\u00e7in kuruldu\u011fu, i\u015fgalin bunu kesintiye u\u011frataca\u011f\u0131 s\u00f6zleriyle ikna ederek sa\u011flar. Beyo\u011flu\u2019nda her pencerede \u0130ngiliz, Frans\u0131z, \u0130talyan ve Yunan bayraklar\u0131 as\u0131lm\u0131\u015fken Mektebi Sultaninin \u00fczerinde T\u00fcrk bayra\u011f\u0131 dalgalanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130stanbul Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun ba\u015fkenti olarak ilk kez i\u015fgal edilmi\u015ftir. En \u00e7ok hissedildi\u011fi yer de Beyo\u011flu\u2019dur. Bu felaketi, \u0130zmir\u2019in ve sonra da Anadolu\u2019nun i\u015fgali izler. \u00d6\u011frenciler \u00fclkede ne olup bitti\u011fini \u00f6\u011frenme iste\u011fiyle yan\u0131p tutu\u015furlar. Okulda gazete okumak yasak olsa da g\u00fcnd\u00fczl\u00fc \u00f6\u011frencilerin gizlice getirdikleri \u0130stanbul gazetelerini okuyarak t\u00fcm geli\u015fmeleri izlerler.<\/p>\n<p>Bu gergin d\u00f6neme ait \u00e7ok ilgin\u00e7 bir b\u00f6l\u00fcm geliyor sonra:<\/p>\n<p><strong>\u201cM\u00fctareke esnas\u0131nda gayet garip hadiseler oluyordu.(\u2026) Herkeste bir \u015f\u00fcphe, teredd\u00fct ve karars\u0131zl\u0131k havas\u0131 mevcuttu. Bir g\u00fcn \u0130stanbul\u2019da gayet heyecanl\u0131 bir hadise oldu. \u0130stanbul taraf\u0131ndan ba\u015flayan bir \u2018Geliyor\u2019 avazesi (ba\u011f\u0131r\u0131\u015f \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f) ile Beyaz\u0131t\u2019tan, \u00c7ar\u015f\u0131 i\u00e7inden, Mahmutpa\u015fa ve Bab\u0131\u00e2li\u2019den halk\u0131n \u015fuursuzca k\u00f6pr\u00fcye ve oradan da Beyo\u011flu\u2019na do\u011fru ko\u015ftu\u011fu, ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Herkes, bu bir tek kelimenin verdi\u011fi esrarengiz bir korkuyla her \u015feyini, i\u015f\u00e7i i\u015fini, d\u00fckk\u00e2nc\u0131 d\u00fckk\u00e2n\u0131n\u0131, sat\u0131c\u0131lar tablalar\u0131n\u0131 b\u0131rakarak ka\u00e7\u0131yorlar, ka\u00e7\u0131yorlard\u0131. Bu heyecan saatlerce s\u00fcrd\u00fc. Ve Bo\u011fazi\u00e7i\u2019nde ve \u015ei\u015fli tepelerinde son buldu. Tela\u015f\u0131n nereden ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 da anla\u015f\u0131lamad\u0131. T\u00fcrkler \u2018geliyor\u2019 diye, Rumlar \u2018erhete\u2019 diye ka\u00e7m\u0131\u015flard\u0131. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Sonradan dola\u015fan rivayetlere g\u00f6re ya Beyaz\u0131t Meydan\u0131nda veya \u00c7ar\u015f\u0131 i\u00e7inde bir kavgada \u2018polis veya jandarma geliyor\u2019 manas\u0131na kavgac\u0131lar\u0131n \u2018geliyor\u2019 diye ka\u00e7maya ba\u015flamalar\u0131 ile zaten hem can hem de mal bak\u0131m\u0131ndan korku ve ku\u015fku i\u00e7inde olan \u00e7ar\u015f\u0131 halk\u0131nda panik \u00e7\u0131km\u0131\u015f, b\u00fct\u00fcn \u00e7ar\u015f\u0131 ve s\u0131ras\u0131yla b\u00fct\u00fcn \u0130stanbul taraf\u0131 \u2018geliyor\u2019 diye ka\u00e7maya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkler belki i\u015fgal kuvvetlerinden, Rumlar ve gayrim\u00fcslimler T\u00fcrk ordusundan, h\u00fclasa herkes hayalinde kurdu\u011fu bir kuvvetten, bir yabanc\u0131 veya d\u00fc\u015fmandan korkup ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. (\u2026) Bu durum halk\u0131n nas\u0131l bir haleti ruhiye i\u00e7inde bulundu\u011funu g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan cidden dikkate \u015fayan idi.\u201d <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Bunlar\u0131 okuyunca h\u00e2l\u00e2 benzer tedirginlikler ya\u015f\u0131yor olmam\u0131za esef ettim. D\u00fc\u015f\u00fcnce ayr\u0131l\u0131klar\u0131ndan \u00f6yle bir y\u0131lg\u0131nl\u0131k gelmi\u015f ki \u00fczerimize\u2026 Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ileti\u015fim \u00e7a\u011f\u0131nda ayk\u0131r\u0131 sesleri \u00e7ok daha fazla duydu\u011fumuz i\u00e7in b\u00f6yle oluyor herhalde. Alt\u0131nda eziliyoruz ya da birbirimize kar\u015f\u0131 bilenip duruyoruz.<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>18 Mart \u00c7anakkale Zaferinin 95. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde \u00fclkeme bar\u0131\u015f, karde\u015flik ve ayd\u0131nl\u0131k bir gelecek diliyorum.<\/p>\n<p><em>18\/03\/2010<\/em><\/p>\n<p><em>Bizim Sakarya Gazetesi<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBir Galatasarayl\u0131n\u0131n Hat\u0131ralar\u0131\u201d 1959 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lm\u0131\u015f. Galiba ilk ve son bas\u0131m. Dili bize g\u00f6re biraz eski kalm\u0131\u015f. O\u011flum Adapazar\u0131\u2019na ge\u00e7en geli\u015flerinde, babaannesinin ciltlettirip saklad\u0131\u011f\u0131 50-60 senelik \u201cHayat\u201d dergilerine bak\u0131yordu. Kitap \u00f6nce dergide yay\u0131mlanm\u0131\u015f, dizi halinde. An\u0131msad\u0131; dedemlerde bunun kitab\u0131 vard\u0131 dedi. Kendi gibi babas\u0131 ve rahmetli dedesi de Mektebi Sultanili yani Galatasarayl\u0131d\u0131r. Bulurum dedim ben [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[467],"tags":[909,916,484,546,808,835],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/448"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=448"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/448\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=448"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=448"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}