{"id":560,"date":"2005-10-20T06:38:41","date_gmt":"2005-10-20T06:38:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tamayacikel.com\/?p=560"},"modified":"2005-10-20T06:38:41","modified_gmt":"2005-10-20T06:38:41","slug":"inci-gibi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/?p=560","title":{"rendered":"\u0130nci Gibi\u2026"},"content":{"rendered":"<p>\ufeff<\/p>\n<p><strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ocuklar\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fcrken sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fmeleri i\u00e7in g\u0131dalar\u0131na, dengeli beslenmelerine \u00f6nem veriyoruz. Bedenin bu g\u0131dalardan yararlanmas\u0131 i\u00e7in onlar\u0131 nas\u0131l hazmetmesi gerekiyorsa, \u00e7ocu\u011fun da e\u011fitim yoluyla verilen bilgileri, de\u011ferleri ve kurallar\u0131 ayn\u0131 bi\u00e7imde \u00f6z\u00fcmsemesi, i\u00e7selle\u015ftirmesi gerekir.<\/p>\n<p>Bu topraklar\u0131n diline, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, insani de\u011ferlerine, s\u0131rt \u00e7evirmi\u015f; toplumun be\u011feni d\u00fczeyini a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekmeye y\u00f6nelik televizyon programlar\u0131, bunlar\u0131 izleyen \u00e7ocuklar\u0131, gen\u00e7leri nas\u0131l etkileyecektir?<\/p>\n<p>Televizyon bir zaman \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc olarak tepemize bindi; onun olumlu etkisini bask\u0131n k\u0131lamad\u0131k bir t\u00fcrl\u00fc. Bo\u015f zamanlar\u0131n de\u011ferlendirilmesi, uygarl\u0131\u011f\u0131 yakalam\u0131\u015f \u00fclkelerde dahi s\u00fcrekli \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken bir konu. Bizde \u00f6nemi \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck, \u00e7\u00fcnk\u00fc biz \u00e7ok zaman yitirdik. Telafisi i\u00e7in hepimize g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n<p>Medya patronlar\u0131 \u00e7\u0131kar i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcyle hareket eden, kendilerine ku\u015fkuyla bak\u0131lan birileri de\u011fil, sosyal sorumluluklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc idrak etmi\u015f ki\u015filer olmal\u0131yd\u0131 bu \u00fclkede.\u00a0 Evet, k\u00f6yden kente g\u00f6\u00e7 olgusu \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti, ama kimli\u011fini yitirmemesi i\u00e7in destek olunmal\u0131yd\u0131 o insanlara; baya\u011f\u0131la\u015fmas\u0131na, \u00fc\u00e7 kuru\u015f i\u00e7in onurunu yitirmesine izin verilmemeliydi. \u00a0Medya \u00fczerine d\u00fc\u015fen g\u00f6revi yerine getiremedi.<\/p>\n<p>Ayd\u0131nlar\u0131n uyar\u0131lar\u0131na kulak verilmedi; aksine onlar\u0131 y\u0131ld\u0131rma yoluna gidildi. Ayd\u0131nlar kolay yeti\u015fmiyor bu \u00fclkede; \u00d6zdemir \u0130nce\u2019den okuyal\u0131m:<\/p>\n<p><em>\u201cBir \u00fclkenin yazarlar\u0131 o \u00fclkenin canl\u0131 hazineleridir. Bu yazarlar\u0131n herhangi bir ideolojik kayg\u0131 y\u00fcz\u00fcnden \u00fclkenin gen\u00e7lerinin ders kitaplar\u0131na sokulmamalar\u0131 o \u00fclkenin k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k tarihine kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7tur. Bu t\u00fcr su\u00e7lar\u0131n i\u015flendi\u011fi \u00fclkelerde \u201centelekt\u00fcel\u201d meslekler olarak tan\u0131mlanabilecek \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131nda \u00e7a\u011fda\u015f bireylerin yeti\u015ftirilmesi, yeti\u015fmesi olanaks\u0131z gibidir. Yeti\u015febilen az\u0131nl\u0131k ise bu k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcy\u00fc bireysel dehalar\u0131 ve aileleri sayesinde a\u015fabilmi\u015f \u015fansl\u0131 ki\u015filerdir.\u201d <\/em><\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze sahip \u00e7\u0131kmaman\u0131n bedelini \u00f6d\u00fcyoruz yitik ku\u015faklarla\u2026<\/p>\n<p>Serinkanl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp i\u015fe kendimizden ba\u015flamal\u0131y\u0131z asl\u0131nda: Devlet Baba da biziz, Belediye de, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 da; onlar\u0131 ve medyay\u0131 y\u00f6nlendirecek olan da! Program se\u00e7me, hatta televizyonu kapatma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc kullanal\u0131m\u2026 Be\u011feni d\u00fczeyimizi y\u00fckseltmede; \u00f6\u011frenim \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za, gen\u00e7lere, belki yak\u0131n \u00e7evremizde y\u00f6nlendirilmesi gereken birka\u00e7 ki\u015fiye de \u00f6rnek olmada ilk ad\u0131m bu olabilir\u2026<\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00e7emizin g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re zavall\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kal\u0131m<em>: \u201c\u00dclkesini, y\u00fcksek ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumas\u0131n\u0131 bilen T\u00fcrk ulusu, dilini de yabanc\u0131 diller boyunduru\u011fundan kurtarmal\u0131d\u0131r\u201d<\/em> diyen <em>Atat\u00fcrk<\/em>\u2019e lay\u0131k bir ulus oldu\u011fumuzu g\u00f6sterelim. Dilbilimci <em>Max M\u00fcller:<\/em> <em>\u201cT\u00fcrk\u00e7eyi \u00f6\u011frenme niyetinde olmayan bir kimse i\u00e7in bile T\u00fcrk\u00e7e gramerini okumak ger\u00e7ek bir zevktir. T\u00fcmce yap\u0131lar\u0131n\u0131n saydaml\u0131\u011f\u0131 ve kolayca anla\u015f\u0131labilirli\u011fi insan\u0131 hayran b\u0131rak\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e Gramerinin i\u00e7 kurulu\u015funu ve i\u015fleyi\u015fini incelerken insan ar\u0131 kovan\u0131 peteklerinin yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 seyreder gibi olur.(\u2026) Bir \u00fcnl\u00fc do\u011fubilimcinin dedi\u011fi gibi T\u00fcrk\u00e7eyi sanki bir bilginler toplulu\u011fu olu\u015fturmu\u015ftur. Fakat hi\u00e7bir bilginler toplulu\u011fu b\u00f6ylesi bir do\u011fa harikas\u0131n\u0131n i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel g\u00fcc\u00fcyle yar\u0131\u015famaz. T\u00fcrk\u00e7eyle en ince duygular, ku\u015fkular, umutlar dile getirilebilir. Bu formlar\u0131n hepsinde k\u00f6k sapsa\u011flam durur. K\u00f6ke ne kadar harf veya hece eklenirse eklensin, k\u00f6k, bir m\u00fccevherdeki inci gibi t\u00fcm g\u00f6rkemiyle g\u00f6ze \u00e7arpar\u201d<\/em> diyor. Onun 1864\u2019te yay\u0131mlanan kitab\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015f bu s\u00f6zler. \u0130\u015fte bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc niteliklere sahip olan dil bizim anadilimiz; sevgili T\u00fcrk\u00e7emiz! Onunla kendimizi bug\u00fcnk\u00fcnden \u00e7ok daha iyi ifade edebiliriz istersek. Ama bu bir \u00e7aba gerektirir.<\/p>\n<p>T\u00fcrk Dil Kurumundan <em>T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck<\/em>, <em>Atas\u00f6zleri ve Deyimler<\/em>; <em>\u00d6z T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck<\/em> (Ali P\u00fcsk\u00fcll\u00fco\u011flu), ayr\u0131ca a\u015fa\u011f\u0131daki kitaplardan birini ya da birka\u00e7\u0131n\u0131, ba\u015fvuru kaynaklar\u0131 olarak her zaman elimizin alt\u0131nda bulundural\u0131m:<\/p>\n<p><em> Feyza Hep\u00e7ilingirler-\u201cT\u00fcrk\u00e7e Off\u201d, \u201cY\u0131ld\u0131zlar\u0131n Suya D\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc\u201d; \u00d6mer As\u0131m Aksoy- \u201cDil Yanl\u0131\u015flar\u0131\u201d; Emre Kongar- \u201cKonsantremi Bozma\u201d; Nemciye Alpay- \u201cT\u00fcrk\u00e7e Sorunlar\u0131 K\u0131lavuzu\u201d, \u201cDilimiz, Dillerimiz\u201d\u2026<\/em><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rd\u0131k\u00e7a daha ba\u015fka kaynaklar da \u00e7\u0131kacak kar\u015f\u0131m\u0131za, yeter ki dilimizi varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 sayal\u0131m, ona \u00f6zen g\u00f6sterelim. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bilgi\u00e7lik yapmayal\u0131m, birlikte \u00f6\u011frenelim. Dili \u00f6\u011frenip bitiremeyiz; bizimle ya\u015far, bizimle geli\u015fir o\u2026 T\u00fcrk\u00e7eyi g\u00fczel kullanan de\u011ferli yazarlar\u0131m\u0131z\u0131n eserlerini okuyal\u0131m, \u00f6nerelim. <em>Melih Cevdet Anday<\/em>: <em>\u201cBe\u011feninin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir \u015feyler (e\u011fitim) gerekli oldu\u011fu unutulmamal\u0131. (\u2026) S\u00f6zgeli\u015fi ben Anadolu mitolojisinden epey yararland\u0131m \u015fiirlerimde, \u015fimdi bir okur kalksa da, \u2018Ben o masallar\u0131 bilmiyorum, g\u00fc\u00e7 geliyor bana bu \u015fiirler\u2019 dese, benim mi de\u011fi\u015fmem gerekir, onun mu de\u011fi\u015fmesi?\u201d<\/em> diyor.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 zor de\u011fil; bireylerin yan\u0131nda, bireylerden olu\u015fan kurumlar\u0131n da sorumluluk almas\u0131yla dilimize, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze sahip \u00e7\u0131kma bilinci dalga dalga topluma yay\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Sakarya \u00dcniversitesi otuz be\u015f bin \u00f6\u011frencisiyle, gen\u00e7lik \u00fczerinden toplumsal ara\u015ft\u0131rmalara kaynakl\u0131k edebilir. Televizyonun gen\u00e7ler \u00fczerindeki etkileri, gen\u00e7lerin dilimizdeki bozulmaya kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131klar\u0131, tepkileri\u2026 Belki daha sonra \u00fcniversiteliler de benzer bir ara\u015ft\u0131rmay\u0131 orta\u00f6\u011fretim gen\u00e7li\u011fine uygularlar. Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirilir; en az\u0131ndan hedefe do\u011fru birka\u00e7 ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p><em>20\/10\/2005<\/em><\/p>\n<p><em>Bizim Sakarya Gazetesi<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\ufeff \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fcrken sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fmeleri i\u00e7in g\u0131dalar\u0131na, dengeli beslenmelerine \u00f6nem veriyoruz. Bedenin bu g\u0131dalardan yararlanmas\u0131 i\u00e7in onlar\u0131 nas\u0131l hazmetmesi gerekiyorsa, \u00e7ocu\u011fun da e\u011fitim yoluyla verilen bilgileri, de\u011ferleri ve kurallar\u0131 ayn\u0131 bi\u00e7imde \u00f6z\u00fcmsemesi, i\u00e7selle\u015ftirmesi gerekir. Bu topraklar\u0131n diline, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, insani de\u011ferlerine, s\u0131rt \u00e7evirmi\u015f; toplumun be\u011feni d\u00fczeyini a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekmeye y\u00f6nelik televizyon programlar\u0131, bunlar\u0131 izleyen \u00e7ocuklar\u0131, gen\u00e7leri nas\u0131l [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[467],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/560"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=560"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/560\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=560"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=560"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=560"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}