{"id":591,"date":"2005-09-29T10:19:10","date_gmt":"2005-09-29T10:19:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tamayacikel.com\/?p=591"},"modified":"2021-11-19T23:03:33","modified_gmt":"2021-11-19T20:03:33","slug":"cok-kucuk-elma-var-cebimde-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/?p=591","title":{"rendered":"\u201c\u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck elma var cebimde\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong> <a href=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2005\/09\/Macaristan2.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-5447\" src=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2005\/09\/Macaristan2.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"425\" srcset=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2005\/09\/Macaristan2.jpg 640w, https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2005\/09\/Macaristan2-300x199.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a> \u00a0 Macaristan Cumhuriyeti<\/strong>\u2019nin ba\u015fkenti <strong>Budape\u015fte<\/strong>\u2019deyiz. Rehberimiz, bizi havaalan\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131yor, otele g\u00f6t\u00fcrmeden, \u015fehirde turistik yerlerden birka\u00e7\u0131n\u0131 gezdiriyor.<strong>Tuna<\/strong>\u2019n\u0131n do\u011fusundaki <strong>Pe\u015fte<\/strong>\u2019nin geni\u015f caddelerinden otomobille ge\u00e7erken, birbirinden g\u00fczel binalara hayran kal\u0131yoruz. Tarihi yap\u0131lar ve saraylar\u0131n g\u00f6rkemi ve \u00e7oklu\u011fu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131. Ancak bunlar orijinal de\u011filmi\u015f. Budape\u015fte\u2019de Gotik, R\u00f6nesans, Barok, Neo-klasik \u00fcslupta in\u015fa edilmi\u015f mimari eserlerin \u00e7o\u011fu bitip t\u00fckenmeyen sava\u015flarda y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f. Y\u0131lmam\u0131\u015flar; d\u00f6n\u00fcp d\u00f6n\u00fcp yeniden yapm\u0131\u015flar, hem de daha g\u00fczellerini. \u00d6rne\u011fin <strong>Buda<\/strong>\u2019daki <strong>Kraliyet Saray\u0131<\/strong>, son olarak II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda tahrip olmu\u015f, daha sonra restore edilerek bug\u00fcnk\u00fc bi\u00e7imini alm\u0131\u015f. Tuna \u00fczerindeki k\u00f6pr\u00fcler de \u00f6yle: Almanlar Budape\u015fte\u2019den \u00e7ekilirken t\u00fcm\u00fcn\u00fc havaya u\u00e7urmu\u015flar.<\/p>\n<p>Buda (Budin), \u015fehrin tarihsel geli\u015fiminin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde (150 y\u0131l) yap\u0131lm\u0131\u015f T\u00fcrk hamamlar\u0131 ve <strong>G\u00fcl Baba T\u00fcrbesi <\/strong>de burada&#8230;T\u00fcrbeyi geziyoruz. Bah\u00e7esinde g\u00fcller var tabii ve \u00e7evresi gayet bak\u0131ml\u0131\u2026 <strong>Kanuni Sultan S\u00fcleyman <\/strong>zaman\u0131nda <strong>Budin<\/strong>\u2019e gelmi\u015f; seferlere kat\u0131lm\u0131\u015f, Macaristan\u2019da Bekta\u015fili\u011fi O kurmu\u015f. Bekta\u015filerin kavuklar\u0131n\u0131n \u00f6n taraf\u0131nda bulunan g\u00fcl simgesinden dolay\u0131 kendisine <em>G\u00fcl Baba<\/em> dendi\u011fi san\u0131l\u0131yor. Macarlar <em>G\u00fcl Baba<\/em>\u2019ya eskiden beri sahip \u00e7\u0131km\u0131\u015flar. Onu pek sevmi\u015fler<em>; G\u00fcl Baba<\/em> demek, sevgi ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc demekmi\u015f\u2026<\/p>\n<p>Budape\u015fte\u2019de Roma d\u00f6neminden beri hamamlar bulunurmu\u015f, do\u011fal su kaynaklar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc; ama en iyi yararlananlar Osmanl\u0131lar olmu\u015f. Macarlar kadir\u015finasl\u0131k yap\u0131p, \u201c<em>bize bu k\u00fclt\u00fcr\u00fc verdikleri i\u00e7in T\u00fcrklere minnettar\u0131z\u201d<\/em> diyorlarm\u0131\u015f. \u015eifal\u0131 sulara ve y\u00fczme sporuna \u00e7ok \u00f6nem veriyorlar. Termal havuzlar yan\u0131nda, y\u00fczme e\u011fitimi ama\u00e7l\u0131, ayn\u0131 zamanda halka da a\u00e7\u0131k olan havuzlar\u0131n yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve su sporlar\u0131 yar\u0131\u015fmalar\u0131nda kazand\u0131klar\u0131 uluslararas\u0131 ba\u015far\u0131lar bunu kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2005\/09\/Macaristan1.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-5446 size-full\" src=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2005\/09\/Macaristan1.jpg\" alt=\"\" width=\"425\" height=\"640\" srcset=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2005\/09\/Macaristan1.jpg 425w, https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2005\/09\/Macaristan1-199x300.jpg 199w\" sizes=\"(max-width: 425px) 100vw, 425px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Budape\u015fte\u2019nin simgelerinden biri de kentin her yerinden g\u00f6r\u00fclebilen <strong>\u00d6zg\u00fcrl\u00fck An\u0131t\u0131<\/strong><em>.<\/em> Bir defne dal\u0131n\u0131 havaya kald\u0131rm\u0131\u015f bu kad\u0131n heykeli, kentin 1945\u2019te Rus ordular\u0131 taraf\u0131ndan Nazilerden kurtar\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n an\u0131s\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f. Ancak bu tarih \u00fclkede Sovyet egemenli\u011finin de ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, Kom\u00fcnizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra an\u0131ttaki Rus askeri fig\u00fcr\u00fc kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f; Rus \u015fehitlerin adlar\u0131n\u0131n s\u0131raland\u0131\u011f\u0131 levha ba\u015fka bir yere nakledilmi\u015f.<\/p>\n<p>Budape\u015fte\u2019de \u00fc\u00e7 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz var ve biz bu s\u00fcre i\u00e7inde, kent sokaklar\u0131ndan meydanlardan, k\u00f6pr\u00fclerden y\u00fcr\u00fcyerek ge\u00e7meyi, mimari ve dekoratif a\u00e7\u0131dan son derece iddial\u0131 yap\u0131lar\u0131, heykelleri incelemeyi ye\u011fliyoruz. <em>Estergon<\/em>\u2019a yap\u0131lan geziye kat\u0131lm\u0131yoruz bu y\u00fczden. Metroya ve otob\u00fcse de biniyor, Budape\u015ftelilerin g\u00fcndelik ya\u015famlar\u0131na kar\u0131\u015f\u0131yoruz. Tramvay hatt\u0131 da var; toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 yayg\u0131n, \u015fehir i\u00e7i ula\u015f\u0131m rahat ve h\u0131zl\u0131. \u015eehirde yayalara ayr\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lgeler \u00f6yle \u00e7ok ki! Bisikletli de \u00e7ok\u2026<\/p>\n<p><strong>Kraliyet Saray\u0131, Parlamento, Kahramanlar Meydan\u0131, G\u00fczel Sanatlar M\u00fczesi<\/strong> gibi \u00f6nemli yerleri geziyoruz. Kahramanlar Meydan\u0131, Macarlar\u0131n atalar\u0131n\u0131n Urallardan Budape\u015fte b\u00f6lgesine g\u00f6\u00e7 ederek yerle\u015fmelerinin bininci y\u0131l\u0131n\u0131 (1896) kutlad\u0131klar\u0131 meydan. O tarihte b\u00fcy\u00fck bir modernizasyona sahne olmu\u015f kent; saraylar, kamu binalar\u0131, evler yap\u0131lm\u0131\u015f, gazla ayd\u0131nlatma getirilmi\u015f, Avrupa\u2019n\u0131n ilk metrosu hizmete girmi\u015f. <strong>Biny\u0131l An\u0131t\u0131<\/strong> da bu ulusal gururun simgesi; tan\u0131nm\u0131\u015f Macar devlet adamlar\u0131n\u0131n, \u00f6nderlerinin heykelleri yer al\u0131yor bu an\u0131tta. Macarlar\u0131n <strong>Tekirda\u011f ve K\u00fctahya<\/strong>\u2019da bu kahramanlardan ikisine ait ziyaret yerlerinin oldu\u011funu bilir miydiniz? Macaristan\u2019\u0131n en \u00f6nemli siyasi ki\u015filiklerinden biri olan <strong>Kossuth Lajos<\/strong>, Avusturyal\u0131lara kar\u015f\u0131 \u00fclkesinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sava\u015fm\u0131\u015f, ilk demokratik h\u00fck\u00fcmeti kurmu\u015f. \u00d6nderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 isyan bast\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra \u00fclkesinden ka\u00e7mak zorunda kalm\u0131\u015f. K\u00fctahya\u2019ya gelmi\u015f(1850), burada bir y\u0131l kalm\u0131\u015f. T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmetinin kendisine tahsis etti\u011fi konut \u015fimdi m\u00fcze olmu\u015f. <strong>Ferenc Rakoczy<\/strong> de yine bir Macar \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131; 18. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Tekirda\u011f\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f s\u00fcrg\u00fcndeyken ve orada \u00f6lm\u00fc\u015f. Macaristan\u2019dan okul gezileri bile d\u00fczenleniyormu\u015f buralara. Ne sayg\u0131 de\u011fil mi? <em>\u201cMacar halk\u0131 ve ayd\u0131nlar\u0131n\u0131 <strong>\u2018tarih\u00e7i halk\u2019<\/strong> olarak nitelemek gerekir. Cahili okumu\u015fu, ya\u015fl\u0131s\u0131 genci, kom\u00fcnisti liberali Macarl\u0131k \u00fczerine g\u00fcnde 18 saat d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u201d diyor <\/em><strong>\u0130lber Ortayl\u0131<\/strong><em>.<\/em> Osmanl\u0131 egemenli\u011fine kar\u015f\u0131 da sayg\u0131l\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. <strong>Zigetvar<\/strong>\u2019da Kanuni Sultan S\u00fcleyman T\u00fcrbesini onart\u0131p bir de an\u0131t dikmi\u015fler. Bu yerin ad\u0131: <strong>T\u00fcrk-Macar Dostluk Park\u0131<\/strong><em>\u2026<\/em> Budin komutan\u0131, <strong>Arnavut Abdurrahman Abdi Pa\u015fa<\/strong>&#8216;n\u0131n <strong>Harp Tarihi M\u00fczesi<\/strong>&#8216;nin bah\u00e7esinde mezar\u0131 var; mezarta\u015f\u0131na, &#8220;<em>Kahraman d\u00fc\u015fmand\u0131, rahat uyusun!<\/em> \u201cdiye yazm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2005\/09\/Macaristan3.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5448\" src=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2005\/09\/Macaristan3-199x300.jpg\" alt=\"\" width=\"199\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2005\/09\/Macaristan3-199x300.jpg 199w, https:\/\/www.tamayacikel.com\/wp-content\/uploads\/2005\/09\/Macaristan3.jpg 425w\" sizes=\"(max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<p>Bir gece <strong>Tuna<\/strong>\u2019da tekne gezisi yap\u0131yoruz. Kulakl\u0131klar da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yor; T\u00fcrk\u00e7e de var se\u00e7eneklerde. \u00c7ok ho\u015f, \u015fiirsel bir anlat\u0131mla sunuluyor. Tuna\u2019n\u0131n \u0131\u015f\u0131lt\u0131l\u0131 sular\u0131nda s\u00fcz\u00fcl\u00fcrken, \u0131\u015f\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f an\u0131tsal yap\u0131lar\u0131, k\u00f6pr\u00fcleri keyifle izleyerek \u00f6yk\u00fclerini dinliyoruz. <strong>Naz\u0131m Hikmet<\/strong>\u2019in bir hasret \u015fiirine de konu olmu\u015f <em>Tuna<\/em>:<\/p>\n<p><em>g\u00f6kte bulut yok\/ s\u00f6\u011f\u00fctler ya\u011fmurlu\/ Tuna\u2019ya rastlad\u0131m\/ ak\u0131yor \u00e7amurlu \u00e7amurlu\/ hey Hikmet&#8217;in o\u011flu ,Hikmet&#8217;in o\u011flu\/ Tuna\u2019n\u0131n suyu olayd\u0131n\/ kara ormandan geleydin\/ Karadeniz\u2019e d\u00f6k\u00fcleydin\/ mavile\u015feydin\u2026\/ ge\u00e7eydin Bo\u011fazi\u00e7i\u2019nden\/ ba\u015f\u0131nda \u0130stanbul havas\u0131\/ \u00e7arpayd\u0131n Kad\u0131k\u00f6y iskelesine\/ \u00e7arpayd\u0131n \u00e7\u0131rp\u0131nayd\u0131n\u2026\/ vapura binerken\/ Memed\u2019le anas\u0131.<\/em><\/p>\n<p>Fazlaca et t\u00fcketiyorlar. <strong>Gula\u015f<\/strong><em>\u2019<\/em>lar\u0131 \u00fcnl\u00fc. Yeni\u00e7erilerin seferlerde yedi\u011fi \u2018<em>kul a\u015f\u0131<\/em>\u2019ndan geldi\u011fini biliriz Gula\u015f\u2019\u0131n; dana eti, \u00e7e\u015fitli sebzelerle pi\u015firilirmi\u015f g\u0131dal\u0131 olsun diye&#8230; \u00c7ikolata sosuyla, s\u0131cak olarak sunulan bademli krepleri: <strong>Pala\u00e7inta<\/strong>\u2026 tek ba\u015f\u0131na bir \u00f6\u011f\u00fcn yerine ge\u00e7ebilir; \u00e7ok leziz bir tatl\u0131\u2026 ve doyurucu.<\/p>\n<p>Uygarl\u0131k i\u00e7in s\u00fcrekli kendini yeti\u015ftiren bir halk G\u00fczel sanatlara, k\u00fclt\u00fcrl\u00fc olmaya \u00f6nem veriyorlar. Ancak n\u00fcfuslar\u0131 azal\u0131yormu\u015f. Bu y\u00fczden de \u00e7ocuk do\u011furmay\u0131 te\u015fvik ediyorlarm\u0131\u015f yasalarla. \u00c7ocuk do\u011fdu; o y\u0131l elektrik, su bedava imi\u015f! \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7ocuktan sonra kad\u0131n emekli oluyormu\u015f\u2026<\/p>\n<p><strong>\u2018<em>\u015eok kicsit alma van jebemben\u2019<\/em><\/strong>\u2026 Bu Macarca c\u00fcmlecik pek \u00fcnl\u00fc, \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk\u00e7emizdeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 hemen hemen ayn\u0131: <em>\u2018\u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck elma var cebimde\u2019! <\/em>Macarcan\u0131n T\u00fcrk\u00e7e ile ilk etkile\u015fimi Hunlar zaman\u0131na dayan\u0131yormu\u015f. \u00dc\u00e7 y\u00fcze yak\u0131n T\u00fcrk\u00e7e s\u00f6zc\u00fck varm\u0131\u015f Macarcada. Attila ad\u0131 da Macaristan\u2019da \u00e7ok yayg\u0131nm\u0131\u015f. Bu ortak s\u00f6zc\u00fcklere ra\u011fmen, Macarca bana hi\u00e7 mi hi\u00e7 tan\u0131d\u0131k gelmedi do\u011frusu.<\/p>\n<p><em>Arpa<\/em>-arpa, <em>balta<\/em>-balta, <em>deniz<\/em>-tenger, <em>deve<\/em>-teve<em>, ikiz<\/em>-iker, <em>s\u0131rt<\/em>-szirt, t<em>arla<\/em>-tarlo<em>, kap\u0131-<\/em>kapu\u2026<\/p>\n<p><em>29\/09\/2005<\/em><\/p>\n<p><em>Bizim Sakarya Gazetesi<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 Macaristan Cumhuriyeti\u2019nin ba\u015fkenti Budape\u015fte\u2019deyiz. Rehberimiz, bizi havaalan\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131yor, otele g\u00f6t\u00fcrmeden, \u015fehirde turistik yerlerden birka\u00e7\u0131n\u0131 gezdiriyor.Tuna\u2019n\u0131n do\u011fusundaki Pe\u015fte\u2019nin geni\u015f caddelerinden otomobille ge\u00e7erken, birbirinden g\u00fczel binalara hayran kal\u0131yoruz. Tarihi yap\u0131lar ve saraylar\u0131n g\u00f6rkemi ve \u00e7oklu\u011fu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131. Ancak bunlar orijinal de\u011filmi\u015f. Budape\u015fte\u2019de Gotik, R\u00f6nesans, Barok, Neo-klasik \u00fcslupta in\u015fa edilmi\u015f mimari eserlerin \u00e7o\u011fu bitip t\u00fckenmeyen sava\u015flarda y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f. Y\u0131lmam\u0131\u015flar; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[468],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/591"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=591"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/591\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5450,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/591\/revisions\/5450"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tamayacikel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}