Dünya Otomobilsiz Şehir hareketi 1998 yılının 22 Eylül’ünde Fransa’da ortaya çıktı. İki yıl sonra, Avrupa Komisyonu tarafından ortak bir etkinlik günü olarak kabul edildi. Aynı yıl komisyon, programı geliştirerek 22 Eylül’ü içine alan haftayı Avrupa Hareketlilik Haftası (European Mobility Week) olarak ilan etti.

Macarlar treni seviyor. Treni kim sevmez? Budapeşte’de metro’yla ve banliyö treniyle ulaşım çok rahat. Sabahları ve akşam iş çıkışı saatlerinde kalabalık olmakla birlikte fazla beklemiyorsunuz. Treni kaçırdığınızda hemen bir yenisi geliyor. Trafik sıkışıklığı yaşanmıyor.

“22 Eylül Dünya Otomobilsiz Şehir Günü -World Car Free Day-” dolayısıyla Macaristan’da otomobil ruhsatını gösteren kişiler, gün boyunca trenlere ücretsiz bindiler.

Hırvatistan’ın Koprivnica kenti, 2007 yılında, 3 yıllık bir program başlatmış. Programın amacı, adında gizli: “Caddeler İnsanlar İçindir”. Kentte çevre ve gürültü kirliliğine karşı, yürümeyi ve bisikleti desteklemek için araç trafiğine kapalı yollar yaygınlaştırılmış. Artık toplu taşımacılıkta bio-diesel yakıt kullanılıyormuş. Bu planlı değişim ve gelişimin sonunda, European Mobility Week (Avrupa Mobilite Haftası) hareketinin 2008 yılı ödülüne layık görülmüş Koprivnica. Avrupa Birliği desteğiyle 2000 yılından bu yana yapılan ve her geçen yıl daha çok ülkenin ve şehrin katılımı ile büyüyen bu etkinlik, Avrupa’da 2000’den fazla şehirde kutlanıyor. Bu şehirler arasında her yıl yapılan değerlendirmeyle şehiriçi ulaşımda çevreci çözümler üreten belediyeler ödüllendiriliyor.

Biz ne yapıyoruz? “Marka Şehir” olacağız diye bekliyoruz: Büyükşehir Belediyesi, Sakarya’yı “Marka Şehir” yapacak! Oysa toplumda çevre duyarlılığını, hemşehrilik bilincini geliştiren, katılımcılığı destekleyen bu gibi hedeflere de yer vermek gerek. Ama her şeyi yöneticilerden beklemek de, “bizi dinlemezler,” diye hiçbir girişimde bulunmamak, güzel fikirleri kendine saklamak da çağdaşlık değil.

Belediyenin, yapımı süren yeni kültür merkezinde böyle bir paylaşım platformu kurulabilir örneğin. Burada, Sakarya Üniversitesi’nden gönüllü öğrenciler dönüşümlü olarak görev alabilir… Üniversiteyle şehrin kaynaşmasının yaratacağı sinerjiyi hayal bile edemiyorum!

Göstermelik değil de işlevsel, dinamik; gençleri de kucaklayan bir oluşum kente hayat verir. O zaman, “World Car Free Day”, “European Mobility Week” gibi çevreci etkinlikler için çok önceden örgütlenen Batılı çağdaşlarımız, bize uzaylı gibi görünmezler. Hemen çoluk çocuk sokaklara dökülüvermelerine şaşmaz, doğal karşılarız.

25/09/2008

Bizim Sakarya Gazetesi